พลาสติกเป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน เนื่องจากมีคุณสมบัติที่หลากหลาย เช่น น้ำหนักเบา ทนทาน ราคาถูก สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ และที่สำคัญคือสามารถขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้ตามความต้องการ พลาสติกจึงมีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันของเราเป็นอย่างมาก
พลาสติกมีประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมในด้านต่าง ๆ ดังนี้
- ช่วยรักษาทรัพยากรธรรมชาติ พลาสติกสามารถทดแทนวัสดุจากธรรมชาติ เช่น ไม้ กระดาษ แก้ว เป็นต้น ตัวอย่างเช่น พลาสติกใช้แทนถุงกระดาษ พลาสติกใช้แทนกล่องกระดาษ พลาสติกใช้แทนขวดแก้ว เป็นต้น การทดแทนวัสดุจากธรรมชาติด้วยพลาสติกช่วยลดการตัดไม้ทำลายป่า ช่วยลดการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ
- ช่วยรักษาความปลอดภัย พลาสติกใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารและเครื่องดื่ม พลาสติกใช้ผลิตอุปกรณ์ทางการแพทย์ พลาสติกใช้ผลิตอุปกรณ์ป้องกันภัยต่างๆ พลาสติกช่วยปกป้องอาหารและเครื่องดื่มจากสิ่งปนเปื้อน พลาสติกช่วยปกป้องร่างกายจากอันตรายต่างๆ
- ช่วยอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวัน พลาสติกใช้ผลิตผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่อำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวัน เช่น อุปกรณ์สำนักงาน เฟอร์นิเจอร์ ของเล่น พลาสติกช่วยให้ชีวิตของเราสะดวกสบายมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม พลาสติกก็มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในด้านลบเช่นกัน เช่น
- ปัญหาขยะพลาสติก พลาสติกเป็นวัสดุที่ย่อยสลายได้ยาก จึงอาจก่อให้เกิดปัญหาขยะพลาสติกตกค้างในสิ่งแวดล้อม ขยะพลาสติกอาจปนเปื้อนแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร ส่งผลกระทบต่อสัตว์และพืชในสิ่งแวดล้อม
- ปัญหามลพิษทางอากาศ การผลิตพลาสติกต้องใช้พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งอาจก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ เช่น ฝุ่นละออง มลพิษทางน้ำ เป็นต้น
- ปัญหาสุขภาพ พลาสติกบางชนิดอาจปนเปื้อนสารพิษ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ เช่น มะเร็ง ภูมิแพ้ เป็นต้น
เพื่อลดผลกระทบด้านลบของพลาสติกต่อสิ่งแวดล้อม เราทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้ดังนี้
- ลดการใช้พลาสติก เลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากวัสดุทดแทนพลาสติก เช่น แก้ว กระดาษ เหล็ก เป็นต้น
- นำพลาสติกกลับมาใช้ใหม่ พลาสติกบางชนิดสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ เช่น ขวดพลาสติก กล่องพลาสติก เป็นต้น
- แยกขยะพลาสติก แยกขยะพลาสติกออกจากขยะทั่วไป เพื่อนำพลาสติกไปรีไซเคิล
การลดการใช้พลาสติกและการนำพลาสติกกลับมาใช้ใหม่เป็นแนวทางสำคัญในการลดผลกระทบด้านลบของพลาสติกต่อสิ่งแวดล้อม